{"id":40,"date":"2022-07-30T13:54:53","date_gmt":"2022-07-30T11:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/vlmk.pl\/?p=40"},"modified":"2022-07-30T13:54:55","modified_gmt":"2022-07-30T11:54:55","slug":"3-cechy-skutecznej-kary-umownej-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vlmk.pl\/?p=40","title":{"rendered":"3 cechy skutecznej kary umownej, o kt\u00f3rych mog\u0142e\u015b nie wiedzie\u0107"},"content":{"rendered":"\n

Kara umowna<\/strong> stanowi dodatkowe zastrze\u017cenie umowne, kt\u00f3re zgodnie z zasad\u0105 swobody um\u00f3w (art. 3531 <\/sup>k.c.) strony mog\u0105 wprowadzi\u0107 do zawieranego pomi\u0119dzy nimi kontraktu.<\/p>\n\n\n\n

O karze umownej stanowi art. 483 \u00a7 1 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym \u201eMo\u017cna zastrzec w umowie, \u017ce naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego nast\u0105pi przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy (kara umowna)\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W umowach zawieranych w bran\u017cy informatycznej kary umowne stanowi\u0105 jeden z podstawowych element\u00f3w zabezpieczenia interesu wierzyciela, w szczeg\u00f3lno\u015bci jako zamawiaj\u0105cego dan\u0105 us\u0142ug\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Tytu\u0142em przyk\u0142adu wskaza\u0107 mo\u017cna, \u017ce w kontraktach IT <\/strong>kary umowne cz\u0119sto powi\u0105zane s\u0105 z:<\/p>\n\n\n\n

  1. naruszeniem postanowie\u0144 SLA<\/li>
  2. naruszeniem termin\u00f3w wskazanych np. w harmonogramie wdro\u017cenia<\/li>
  3. naruszeniem postanowie\u0144 dotycz\u0105cych poufno\u015bci<\/li>
  4. naruszeniem postanowie\u0144 dotycz\u0105cych ochrony danych osobowych<\/li>
  5. wypowiedzeniem tzw. licencji bezterminowych<\/li>
  6. naruszeniem postanowie\u0144 zapis\u00f3w dotycz\u0105cych personelu kluczowego (dost\u0119pno\u015b\u0107, kompetencje, zakaz konkurencji i zatrudniania)<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Kara umowna zazwyczaj wskazywana jest jako ekwiwalent kwoty pieni\u0119\u017cnej<\/strong>, kt\u00f3rym wierzyciel mo\u017ce obci\u0105\u017cy\u0107 drug\u0105 stron\u0119 (d\u0142u\u017cnika) za niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie \u015bwiadczenia niepieni\u0119\u017cnego, zabezpieczonego kar\u0105 umown\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Przyjmuje si\u0119, i\u017c kara umowna powinna by\u0107 z g\u00f3ry okre\u015blona, tj. nie mo\u017ce dawa\u0107 dyskrecjonalnego uprawnienia dla wierzyciela do ustalenia jej wysoko\u015bci, czy te\u017c terminu za kt\u00f3ry jest naliczania. Dopuszczalne jest zastrze\u017cenie kary umownej na wypadek niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania, w postaci okre\u015blonego procentu ustalonego wynagrodzenia umownego za ka\u017cdy dzie\u0144 zw\u0142oki\/op\u00f3\u017anienia, nawet w sytuacji w kt\u00f3rej nie okre\u015blono ko\u0144cowego terminu naliczania kary umownej ani jej kwoty maksymalnej.<\/p>\n\n\n\n

    Elementem obligatoryjnym<\/strong>, kt\u00f3rego ewentualny brak jest obarczony sankcj\u0105 niewa\u017cno\u015bci ww. zastrze\u017cenia kary umownej, stanowi\u0105:<\/p>\n\n\n\n

    1. precyzyjne okre\u015blenie zobowi\u0105zania<\/li>
    2. rodzaj odpowiedzialno\u015bci d\u0142u\u017cnika polegaj\u0105cy na braku wykonania zobowi\u0105zania lub te\u017c jego nieprawid\u0142owym wykonaniu,<\/li>
    3. okre\u015blenie sumy pieni\u0119\u017cnej, przy czym nie jest wymagalne jej precyzyjne okre\u015blenie, wystarczy okre\u015blenie daj\u0105ce podstawy do jej wyliczenia. Miernik warto\u015bci musi mie\u0107 charakter sta\u0142y i obiektywny nie tylko dla stron kontraktu ale r\u00f3wnie\u017c dla innych podmiot\u00f3w.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

      Na powy\u017csze zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w ostatnim czasie S\u0105d Najwy\u017cszy, kt\u00f3ry w Postanowieniu z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I CSK 366\/21 stwierdzi\u0142, i\u017c: \u201eMinimaln\u0105 tre\u015b\u0107 klauzuli kary umownej okre\u015bla art. 483 \u00a7 1 k.c., natomiast granice kszta\u0142towania tej tre\u015bci wyznacza art. 3531<\/sup> k.c. Do koniecznych element\u00f3w wa\u017cnej klauzuli umownej kreuj\u0105cej obowi\u0105zek zap\u0142aty kary umownej zaliczy\u0107 nale\u017cy okre\u015blenie zobowi\u0105zania (albo pojedynczego obowi\u0105zku), kt\u00f3rego niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie rodzi obowi\u0105zek zap\u0142aty kary oraz okre\u015blenie sumy pieni\u0119\u017cnej maj\u0105cej stanowi\u0107 naprawienie szkody wynikaj\u0105cej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania (art. 483 \u00a7 1 k.c.). Strony umowy korzystaj\u0105 ze swobody w oznaczeniu sumy stanowi\u0105cej kar\u0119 umown\u0105 (art. 3531<\/sup> k.c.), ich ustalenia musz\u0105 by\u0107 jednak na tyle precyzyjne, aby umo\u017cliwia\u0142y obiektywne jej oznaczenie, a naruszenie tej zasady b\u0119dzie skutkowa\u0107 sankcj\u0105 niewa\u017cno\u015bci <\/strong>tego zastrze\u017cenia umownego (art. 58 \u00a7 3 k.c.). Strony nie mog\u0105 zatem przyj\u0105\u0107 konstrukcji prawnej zak\u0142adaj\u0105cej ustalenie w przysz\u0142o\u015bci podstawy naliczania kary umownej. Nie spe\u0142nia wymogu oznaczono\u015bci kary okre\u015blenie jej przez odwo\u0142anie si\u0119 nie do sta\u0142ego lecz ocennego miernika warto\u015bci. Oznaczenie to nie musi jednak polega\u0107 na sztywnym okre\u015bleniu sumy pieni\u0119\u017cnej stanowi\u0105cej kar\u0119 umown\u0105, lecz mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 po\u015brednio przez wskazanie podstaw jej okre\u015blenia w taki spos\u00f3b, by zar\u00f3wno strony umowy, jak i s\u0105d rozpoznaj\u0105cy sp\u00f3r mi\u0119dzy nimi byli w stanie obliczy\u0107 wysoko\u015b\u0107 kary umownej. Kara umowna powinna by\u0107 zatem mo\u017cliwa do wyliczenia ju\u017c w momencie zawarcia umowy<\/strong>, a jej wysoko\u015b\u0107 nie powinna wymaga\u0107 dowodzenia. Strony mog\u0105 zatem zastrzec kar\u0119 umown\u0105 odpowiadaj\u0105c\u0105 u\u0142amkowi lub wielokrotno\u015bci okre\u015blonej kwoty bazowej np. warto\u015bci \u015bwiadczenia g\u0142\u00f3wnego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      W to\u017csamym tonie wypowiedzia\u0142 si\u0119 tak\u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy w uchwale z dnia 09 grudnia 2021 roku, sygn. akt III CZP 16\/21 LEX nr 3268910 wskazuj\u0105c, i\u017c \u201eDopuszczalne jest zastrze\u017cenie kary umownej za zw\u0142ok\u0119 w wykonaniu zobowi\u0105zania w postaci okre\u015blonego procentu ustalonego wynagrodzenia umownego za ka\u017cdy dzie\u0144 zw\u0142oki, nawet je\u017celi nie okre\u015blono ko\u0144cowego terminu naliczania kary umownej ani jej kwoty maksymalnej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

      Dodatkowo, zwr\u00f3ci\u0107 nale\u017cy uwag\u0119 na termin wymagalno\u015bci kary umownej. Jak wskaza\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy \u201eWierzytelno\u015b\u0107 z tytu\u0142u kary umownej ma charakter bezterminowy <\/strong>staje si\u0119 wymagalna niezw\u0142ocznie po wezwaniu d\u0142u\u017cnika do spe\u0142nienia \u015bwiadczenia (art. 455 k.c.)\u201d – Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 11 sierpnia 2021 r. II CSKP 130\/21. Przyj\u0105\u0107 nale\u017cy zatem zasad\u0119, i\u017c dopiero wezwanie d\u0142u\u017cnika do spe\u0142nienia \u015bwiadczenia wyliczonego w oparciu o stosowne zastrze\u017cenia umowne z tytu\u0142u niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania \u015bwiadczenia o charakterze niepieni\u0119\u017cnym, stanowi\u0107 mo\u017ce o wymagalno\u015bci roszczenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Kara umowna stanowi dodatkowe zastrze\u017cenie umowne, kt\u00f3re zgodnie z zasad\u0105 swobody um\u00f3w (art. 3531 k.c.) strony mog\u0105 wprowadzi\u0107 do zawieranego pomi\u0119dzy nimi kontraktu. O karze umownej stanowi art. 483 \u00a7 1 k.c., zgodnie z kt\u00f3rym \u201eMo\u017cna zastrzec w umowie, \u017ce naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania niepieni\u0119\u017cnego nast\u0105pi przez zap\u0142at\u0119 okre\u015blonej sumy … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40"}],"collection":[{"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions\/42"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vlmk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}